Uoči današnjeg proglašenja dobitnika NIN-ove nagrade za 2020. godinu, udruženje Pobunjene čitateljke, objavilo je saopštenje pod naslovom “Pobunjeni NIN-in izbor: šest autorki za neformalnu selekciju” objavljeno na portalu bookvica.net.
“Ako bi, počevši od ove, narednih šezdeset godina isključivo književnice dobijale NIN-ovu nagradu, i dalje ne bi postojala rodna ravnopravnost među dobitnicima/cama nagrade. Ovaj scenario ipak nije moguć jer, za početak, ove godine u najuži izbor nije ušla nijedna autorka. Zato smo odlučile da ne čekamo na dominantno muški književni establišment i zvaničnu selekciju, već da vam predstavimo šest romana ženske književnosti koji bi u nekom paralelnom univerzumu činili progresivniju i aktuelniju selekciju”, saopštilo je udruženje Pobunjene čitateljke.
Ponovo bojkot Ninove nagrade… Svoje knjige povukli neki od najuglednijih pisaca, evo šta im smeta
“Ovo ne znači da su predstojeći romani neprikosnoveno odlični. Naprotiv, kvalitativno se u mnogome razlikuju, ali svi dokazuju da je savremena ženska proza itekako vredna diskusije u kontekstu književnih nagrada, bar podjednako koliko je i proza muških kolega.”
“Kako, međutim, da se autorke nađu u jednoj od najvidljivijih književnih selekcija ako ne pišu?; čak i ako pišu, pa ne pišu dovoljno dobro? – samo su neki od seksističkih stereotipa koji održavaju mušku dominaciju u književnom polju. Ovakvi stereotipi često se predstavljaju kao normalizovani, samorazumljivi, te odbacuju feminističke argumente koji se navodno svode na „puko prebrojavanje” i „formalnu političku korektnost”. Baš suprotno, naša namera je upravo da pokažemo da zanemarivanje književne produkcije žena osiromašuje pristup književnosti, jer defakto nejednako tretira one poetike koje u fokus stavljaju iskustvo žena, i koje imaju vlastitu istoriju razvoja, vekovima unatrag odbacivanu kao manje vrednu, kao onu koja se bavi „trivijalnostima”. Međutim, feministička teorija književnosti već duže od pola veka takve stereotipe strukturno dovodi u pitanje, i smatra se legitimnim književnim pristupom. Zato i čudi nepoznavanje savremenih književnokritičarskih i književnoteorijskih pristupa, čak i od strane žirija NiN-ove nagrade”.
Sedam romana u finalu izbora za NIN-ovu nagradu
“Valja još naglasiti da se NIN-ova nagrada očigledno može smatrati regionalnom, budući da su u selekciji uključeni autori i autorke iz Bosne i Hercegovine i Crne Gore, a jedini uslov je bio da ih urednici/izdavači označe kao dela napisana na srpskom jeziku. Kako između varijanti bhsc jezika ima minimalnih razlika, ovaj uslov smatramo čisto formalnim i gotovo proizvoljnim. Zbog toga smo u naš spisak knjiga uvrstili i roman “Sinovi, kćeri” hrvatske književnice Ivane Bodrožić (paralelno objavljen kod ovdašnjeg i hrvatskog izdavača; i kod našeg označen kao roman objavljen na hrvatskom jeziku), još jednom jasno stavljajući do znanja naš stav da je NIN-ovoj nagradi mesto tamo gde je i počela – na (post)jugoslovenskoj književnoj sceni koja se koristi svim varijetetima bhsc jezika (nekad ih i kombinujući)”.
Dejan Stojiljković posle šireg spiska romana u konkurenciji za Ninovu nagradu: A gde su žene?! Posle se čudite što vas bojkotujem…
“U krajnjem, prva žena dobitnica ove nagrade bila je Dubravka Ugrešić, koja upravo stvara na hrvatskom varijetetu. Taj transparentni regionalni pristup samo bi doprineo kvalitetu ukupnog izbora. Takođe, uvođenjem regionalne perspektive, postalo bi nedvosmisleno jasno da upravo autorke poslednjih godina pokreću ovdašnje književne scene“.
Portal za pobunjena čitanja bookvica.net vodi grupa Pobunjenih čitateljki koju čine mlade književne kritičarke. Pobunjene čitateljke primarno deluju u jugoslovenskom književnom polju, ali se ujedno bave i savremenim globalnim tendencijama u književnosti i književnoj teoriji.
Ovo je treća godina zaredom da Pobunjene čitateljke analiziraju izbor romana koji se (ne)nalaze u najužem izboru za NIN-ovu nagradu. Pročitajte i njihov prošlogodišnji prikaz najužeg izbora NIN -ove nagrade “NIN 2019: Jugoslavija bez Jugoslovenki”; kao i prikaz najužeg izbora za 2018. godinu “NIN po majci, NIN po tetki“.
Ovo su kandidatkinje Pobunjenih čitateljki za Pobunjeni “NIN-in izbor”:
Ivana Bodrožić, Sinovi, kćeri (Orfelin izdavaštvo, 2020)
Zvonka Gazivoda, Hostel Kalifornija (Geopoetika, 2020)
Katarina Mitrović, Nemaju sve kuće dvorište (PPM Enklava, 2020)
Slađana Nina Perković, U jarku (Imprimatur, 2020)
Marija Ratković, Ispod majice (Kontrast izdavaštvo, 2020)
Ljiljana Maletin Vojvodić, Skrik (Artprint media, Novi Sad, 2020)
HL/Izvor: Pobunjene čitateljke / bookvica.net
